ONM-ABO Caamsaa 18, 2024
Erga milishaan M23 Ruwaandaan deggaramu magaalaa guddoo baha Koongoo kutee as saamichi, dhukaasni fi gudeeddiin baay’achaa dhufeera.
Ebla 16 ifa guyyaa bal’aa keessatti namoonni hidhannoo fi uffata uffataa sadii mana bilbila harkaa giddugala magaalattiitti ol qabatanii turan.
Hojjettoota doorsisuun, meeshaalee gara Paawundii 700tti tilmaamamaniin of gargaaran, osoo doqdoqqeen hin ka’iin dura, daandii namaan guutame Goma, baha Rippabiliika Dimookiraatawaa Koongoo keessatti badan.
Saamichi kun kan raawwatame galma magaalattii irraa fageenya tuffii keessatti, magaalaa guddoo bulchiinsa Kaaba Kivu keessatti, fakkeenya seera dhabdummaa haaraa magaalattii namoota miliyoona 2 qabdu raasee erga finciltoonni M23 daandii gurguddoo gara Goomaa qabataniin booda.
”Du’uun waanuma jiruudha, saamichi waanuma jirudha,” jedhan hogganaan dunkaanichaa nageenya isaaf jecha maqaan isaa akka hin dhahamne gaafate. “Namoonni waan idilee hin taane idilee gochuuf yaalu. Filannoo biraa waan hin qabneef haala kanaan walsimsiisuuf yaalla.”
Hojjettoonni mana bilbilaa kun carraa lubbuu isaanii waliin miliquu danda’aniiru. Ji’a darbe qofa Goomaatti yakkamtoonni yoo xiqqaate namoota 29 rasaasaan ajjeesuu isaanii Dhaabbanni Nageenya Dhaabbata miti mootummaa Idil-addunyaa ibseera, namoonni 22 dabalataan madaa’aniiru. Bara darbe ajjeechaa waraanaa mormitoota irratti raawwateen lubbuun namoota 56 erga dhabanii as lakkoofsi namoota Ebla keessa du’an magaalattiidhaaf dhiiga dhangala’uu riikardii haaraa ta’eera.
Nageenyi dhabuun Goomaatti dabalaa dhufe kun tarkaanfii finciltoonni Ruwaandaan deggaraman M23 hordofeeti. Loltoota Koongoo kumaatamaan lakkaa’aman akkasumas loltoota mootummaa deggeran sirnaan hin taane Wazalendo (“sabboontota” afaan Swahilii) jedhamuun beekaman naannoo gara kiiloo meetira 20 keessatti magaalattii kiyyootti galcheera.
Gareen Tutsiin durfamu, milishaan M23 bara 2012 Goomaa qabate, booda irra ari’ame. Garuu waggootaaf sochii malee erga turee booda gareen finciltootaa kun dhuma bara 2021’tti fincila isaa haaromseera. Naannoo Kaaba Kiivuu, daangaa Ruwaandaa irratti argamu saffisaan qabate, mootummaan ishee – pirezidaantii yeroo dheeraa, Pool Kaagaameen durfamu – gabaasa UN fi US haalus loltoota mataa ishee dabalatee M23 ni deggarti jechuun gabaasa The Guardian irraa hubachuun ni danda’ama.
