ONM-ABO Ebla 9, 2025
Walitti dhufeenyi dhiheenya kana paartiilee mormitoota Oromo lamaan ABO fi KFO gidduutti uumame tarkaanfachuu akka hin dandeenye Gaazexaan Faransaay dhiheenya kana maxxansa qabatee ba’een ibseera.
Gaazexaan kun murni Bilxiginnaa yaada ummataa naannoo Oromiyaatti sochoosuu abdii jedhu qabatanii dhoksaan gamtaa kana akka qindeessan ibse.
Mormitoonni Oromoo kun magaalaa guddoo Finfinnee keessatti konfiraansii Gurraandhala 19 hanga 22 geggeessan illee bu’aa fiduu akka hin dandeenye ykn ilkaan maleessa ta’uutu mul’ata jedha.
Sagantaan kun hooggantoota ABO Daawud Ibsaa Ayyaanaa fi Kongiresii Federaalistii Oromo KFO Merera Gudina, hooggantoonni hawaasa siivikii Oromoo fi hayyoota walitti fidus waltajjii kun miidiyaaf banaa hin turre.
Kunis kan ta’eef, hirmaattota dhibbaa fi sanaa ol ta’an cinatti, miseensota nageenya Itiyoophiyaa, walgahii kana of eeggannoodhaan to’achuu isaaniitiin himatama.
Isaanis General Getaachew Gudinaa fi itti aanaa isaanii, Meejar Jeneraal Demis Amenuu, akkasumas qondaaltota saddeet Tajaajila Basaasaa fi Nageenya Biyyaalessaa (NISS) dabalatee turan.
Adeemsa, kan mormitoonni akka kaka’umsa siyaasaatti dhiyaatan, Waraanni Itiyoophiyaa hirmaattotaaf kaffaltii guyyaa guyyaa fi baasii Hoteela Eliilii, handhuura magaalaa guddoo keessatti kaffaleera.
Hoteelli kun kan daldalaa Gemshu Beyene, karaa Abbaa Duulaa Gammadaa gorsaa Abiy Ahimed ta’een itti dhiyaata.
Konfiraansiin kun akka kaka’umsa kanaan dura hin mul’anneetti hooggantoota lamaan mormitoota Oromootiin durfamuun kan dhiyaate jedhamus dhugaan jiru ajaja ajajoota basaasaa PP fi hooggana waraanaa Birhaanuu Juulaa raawwachaa turan jechuun Africa Intelligence balballoomsa. Gaazexaan kun mootummaa Itiyoophiyaa quunnamus gaaffii isaan dhiyeessaniif deebii akka hin laanne ibse.
Qondaaltonni basaasa waraanaa yeroo hedduu konfiraansii kana duratti Daawud Ibsaa waliin wal arguu ibsuun, mootummaa hunda hammaate Oromiyaatti hundeessuuf waadaa galaniiru. Daawud hoogganaa mormituu bara 2021 fi 2022 gidduutti aanga’oota Itiyoophiyaatiin hidhaa manaa jala galfamee tureedha.Yeroo wal fakkaatutti, Jaawar Mohaammed dabalatee miseensonni OFC kudhan ta’an mana hidhaa turuu ibsa.
Ibsa waloo Fulbaana 23 kennaniin OLF fi OFC’n aanga’oota Itiyoophiyaa waliin ta’uun “mootummaa ce’umsaa tokkummaa biyyaalessaa Oromiyaatti” akka uumaman gaafataniiru. Haa ta’u malee, yaadni kun battalumatti Bilxiginnaa Naannoo Oromiyaa irraa fudhatama dhabuun mufannaa guddaa kaasiseera. Baatiileen boodas hooggantoonni dhaabota lamaanii ammallee mootummaa irraa deebii hin arganne.
Bilxiginnaan Ebla 2’tti humna agarsiisaa kan qopheesse yoo ta’u, waggoota torba aangoo irra ture kabajuuf hiriira kudhanootaan lakkaa’aman qopheesseera. Kun karaa deggersa sabboontota Oromoo ittiin dha’uudha kan jedhu Africa Intelligence, Waraanni Bilisummaa Oromoo naannicha keessatti sochii itti fufuu ibseera.
Walitti dhufeenyi Bilxiginnaan paartiilee mormitoota Oromoo waliin taasise yeroo itti diinummaan siyaasa Kaaba impaayerattii to’annoo isaa ol ta’etti. Rakkoo Tigraay, milishoota Faannoo fi rakkoo dippilomaasii Eertiraa waliin wal qabatee naannicha yaaddessaa jiraachuu Africa Intelligence barruu Wiixata baaseen addeesseera.
