ONM-ABO Sadaasa 14, 2023
Ministirri Dhimma Alaa Ameerikaa Antony Blinken akkaataa bulchiinsi Baayiden waraana Israa’el fi Hamas irratti itti fayyadame irratti Ministeera Dhimma Alaa keessatti waliigaltee dhabuun akka jiru iimeelii Wiixata kaleessaa hojjettootaaf erganiin beeksisaniiru.
Imala dhiheenya kana taasisaniin booda, hojjettoota Ministeera Dhimma Alaa qofa osoo hin taane bulchiinsa bal’aa Baayiden keessaa aarii fi mormii guddachaa jiru gidduutti ergaan isaa dhufe. CNN torban darbe akka gabaasetti hojjettoonni Ejensii Misooma Idil-addunyaa Ameerikaa dhibbaan lakkaa’aman xalayaa banaa dhukaasa dhaabuu gaafatu kan mallatteessan yoo ta’u, Ministeera Dhimma Alaa keessaa “yaadannoon mormii” akka ba’e gabaafameera.
“Baay’een keessan gidiraa rakkoo kanaan dhufuun gatii dhuunfaa guddaa akka fudhachaa jirtan nan beeka,” jechuun Blinken iimeelii isaa kaleessaa barreessee ture irraa CNN’n argeera. “Suuraalee guyyaa guyyaan daa’imman, maanguddoota, dubartootaa fi namoota nagaa biroo rakkoo kana keessatti rakkatan dhufu arguun baay’ee nama dhiphisa. Ofii kootii natti dhaga’ama jedhan.
Akka CNN gabaasetti, duubatti deebi’iinsi hamaan tokko Ministeera Dhimma Alaa keessatti mul’achuu ibsuun qondaalli tokko baatii darbe bulchiinsi Baayiden walitti bu’iinsa kanaaf mala itti fayyadame irratti mufachuun ifatti ejensicha irraa aangoo gadhiiseera. Bakka kamittuu bulchiinsa kana keessatti lakkoofsi namoota nagaa du’anii dabalaa dhufuun qondaaltonni aarii guddaa keessa galuu ibseera.
Dippilomaatiin olaanaan Ameerikaa ergaa kana keessatti “namoonni Biiricha keessa jiran tokko tokko mala nuti fudhannu irratti walii galuu dhiisuu ykn waan kana caalaa hojjechuu dandeenyu irratti ilaalcha qabaachuu danda’u” jechuun hubachiiseera.
Blinken iimeelii isaa irratti imala isaa torban darbe gara Baha Giddugaleessaa fi Eeshiyaatti taasisan ilaalcha waliigalaa kan kennan yoo ta’u, “kaayyoon waliigalaa US akkuma jirutti jira: waldhabdee suukaneessaa kana saffisaan xumuruu, mirga Israa’el cinaa dhaabbachuun akkuma jirutti ta’ee dirqama, akkaataa seera namoomaa idil-addunyaa guutummaatti, haleellaan shororkeessummaa akka Onkoloolessa 7 lammata akka hin mudanne mirkaneessuu “jechuun ibse.
Irra deebi’ee “namoonni nagaa Falasxiin baay’een du’aniiru” jechuun “rakkina isaanii hir’isuuf kana caalaa baay’ee hojjetamuu akka danda’uu fi hojjetamuu qabu” dubbateera.
“Akkuman dhuunfaa fi uummata duratti jedhe, sagaleen uummata Falasxiin bulchiinsa muddamaa booda Gaazaa keessatti wiirtuu ta’uu qaba jennee amanna,” jechuun Blinken barreesse. “Bulchiinsa Gaazaa Falasxiiniin durfamutti ni amanna, Gaazaan Weest Baankii waliin tokko ta’eera. Ijaarsi Gaazaa mala itti fufiinsa qabuun deggaramuu qaba” jedhan.
Dubbi himaan Ministeera Dhimma Alaa US Maatiwu Miiler ibsa kaleessaa kennaniin, “Ministeerri Dhimma Alaa akkuma dhaabbatatti mootummaa qofa keessatti osoo hin taane addunyaa maraatti namoota ilaalcha adda addaa qaban of keessaa qaba” jechuun hubachiisaniiru.
Barreessaan kun namoota sadarkaa biirichaa hunda irraa, biiroo adda addaa irraa dhufan waliin wal arguun imaammata keenya, Israa’elii fi waldhabdee Hamaas waliin qabdu, akkasumas kanneen biroo ilaalchisee maal akka yaadan dhimmoota baayʼee falmisiisaa dabalatee sirriitti dhaga’eera jechuun CNN gabaasa kaleessa baaseen addeesseera.
