ONM-ABO Onkoloolessa 7, 2023
Koomiishiniin Ogeessota Mirgoota Namoomaa Idil-addunyaa Itiyoophiyaatti (ICHREE) “balaa hammeenya dabalataa” akeekkachiisa kennus yeroo turtii aangoo isaa dheeressuu hin dandeenye.
Biyyootni miseensa Mana Maree Mirgoota Namoomaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomanii (HRC) karaa tokkicha amanamaa ta’e qorannoo walabaa idil-addunyaa fi to’annoon Itoophiyaa irratti gaggeeffamu – miidhamtootaa fi namoota lubbuun hafaniif haqaa fi itti gaafatamummaa barbaadaniif madda abdii ijoo ta’a jechuun ibsu.
Biyyoonni miseensa HRC rakkoo mirga namoomaa Itoophiyaa 2 itti fufee jiru irraa kan ilaalan yaa’ii HRC 54ffaa gaggeeffamaa jiru irratti yeroon murtii sirnaan dhiyeessuuf Onkoloolessa 4 bara 2023 darbuu kaasuun murtee aangoo isaa dheeressuu malee ICHREE hojii isaa xumuruu qaba jedhu.
Onkoloolessa 3 bara 2023 ICHREE xiinxala bal’aa baaseen ragaalee fi adeemsa “balaa cimaa yakka hammeenya dabalataa Itoophiyaa keessatti raawwatamuu” agarsiisan kaa’ee ture. Komishinichi gabaasa isaa Fulbaana 18 bara 2023 HRCf dhiheessee, miidhaa walitti bu’iinsaan walqabateen raawwatamu kana booda naannoo Tigraay qofa keessatti akka hin daangeffamnee fi gara “sadarkaa biyyaatti” akka guddate bal’inaan ibseera.
Gabaasni ICHREE’s Mootummaan Itoophiyaa sarbama seeraa haala bu’a qabeessa ta’een qorachuu dhabuu isaa fi adeemsa marii ce’umsa haqaa eegaluu dhiisuu isaa cimsee ibseera.
Rakkoon hamaan mirga namoomaa Itoophiyaa keessatti mudate kanaan dura namoota miliyoonaan lakkaa’aman kan miidhe yoo ta’u, guutummaa biyyattii keessatti namoota irratti balaa hamaa daran geessisaa jira.
Balaan kun uummata miliyoonaan lakkaa’aman guutuu impaayeerattii irraan miidhaa ga’uu ibsuun, rakkoon mootummoota ollaa fi nageenya godina gaanfa Afrikaaf yaaddessaa ta’uu komishinichi ibseera.
Murteen qorannoo dhiittaa mirgaa namoomaa UN itti fufuu dhabuun, labsiin yeroo muddamaa biyyaalessaa ba’ee jiruu fi akeekkachiisa ICHREEn kenname gidduutti, gantummaa guddaan miidhamtootaa fi namoota lubbuun hafan irratti raawwatamuu ibsu.
Murni bilxiginnaa qorannoo Itoophiyaa keessatti gaggeesse ilaalchisee gabaasa ykn ibsa baase kan hin beekne ta’uu ibsuun, sadarkaa biyya keessaatti Itiyoophiyaan seera addunyaatiin dhiittaa mirga namoomaa fi yakkoota ciccimoo ta’an furuuf bu’uura seeraa gahaa ykn adeemsa itti gaafatamummaa amanamaa hin qabdu jechuun Africa Newsroom gabaase. Jimaata kaleessaa Onkoloolessa 6, 2023 koomishinii ogeessota mirgoota namoomaa idil addunyaa Itoophiyaa wabeeffachuun addeessseera.
