ONM-ABO Waxabajjii 18, 2025
Prezidaantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp Kibxata kaleessaa Iraan irratti akeekkachiisa cimaa qaban keessaa muraasa isaanii kan kennan yoo ta’u, kunis hogganaa olaanaa biyyattii ajjeesuudhaaf yaada dabalateeti. Dubbiin dabalaa dhufe jiraatus, qondaaltonni Ameerikaa fi maddeen karoora keessoo beekan murtoo dippilomaasiif foddaan dhiphoo ta’ee jira jedhu.
Dubbii Tiraamp hordofuun waraanni Ameerikaa haala isaa Baha Giddu Galeessaa keessatti babal’isuun, jeettii loltootaa dabalataa gara naannichaatti bobbaaseera. Ministirri Ittisaa Pete Hegset filannoo waraanaa adda addaa Tiraampiif kan dhiyeessan yoo ta’u, qabeenya dabalataa bobbaasuun madaalaa jiru jedhan qondaaltonni.
Al Arabiya English kanaan dura akka gabaasetti, boombiiwwan Ameerikaa B-52 hedduun buufata Odoola Tarsiimoo Galaana Hindii keessatti argamu Diyaago Gaarshiyaa jedhamutti buufatanii jiru jedha. Boombiiwwan kun B-2 Istiilz Boombers bakka bu’uun ji’oota darban keessa bakka itti kuufama meeshaa waraanaa Huutii lafa jalaa Yemen keessatti jabaate irratti xiyyeeffachuuf itti fayyadamaa turan.
B-2n xiyyaarri meeshaa waraanaa Ameerikaa keessatti argamu gosa boombii dhaabbilee niwukilaraa Iraan gadi fageenyaan awwaalame irratti xiyyeeffachuu fi balleessuuf barbaachisu, kan akka Foordoow keessatti argamu, kan akka Foordaatti geessuuf barbaachisu geessuu danda’u qofaadha. Boombii dhoksaa B-2 ergamoota fageenya dheeraa US irraa balali’uu danda’u yoo ta’u, gara naannichaatti bobbaasuun murtaa’e hin jiru.
Peentaagoon ammoo xiyyaarota boombii fi loltootaatiin alatti, fe’umsaa xiyyaaraa lammaffaa fi balleessituu dachaa gara Baha Giddu Galeessaatti Wiixata ajaje. Al-Monitor jalqaba baatii kanaa akka gabaasetti, waldhabdeen kun Iraanii fi Israa’el gidduutti osoo hin ka’iin dura jeneraal waraanaa Ameerikaa olaanaa Baha Giddu Galeessaatiin gaafatamee ture.
Xiyyaaronni humna qilleensaa Ameerikaa irraa dhufan kudhan ol ta’an karaa irra jiraachuu isaanii ykn naannicha akka jiran qondaaltonni ittisaa Ameerikaa mirkaneessaniiru. Hanga ammaatti waraanni Ameerikaa haala ittisaa keessa akka turee fi Iraan irratti duulaa akka hin jirre qondaaltonni cimsanii dubbataniiru.
Kanas ta’e sana, Tiraamp barreeffama dhugaa hawaasummaa isaanii irratti kennaniin, “Amma Iraan irratti samii guutuu fi guutummaatti to’achuu qabna” jedhan. Qondaaltonni ittisaa Tiraamp “nuti” jechuun eenyuun akka ta’e ifa hin taane, Politikoon qondaaltota Ameerikaa tokko irraa adda baasuun kun waraana Ameerikaa jechuudha jedhe.
Humnoonni Ameerikaa dhiheenya kanas Israa’el misaa’elootaa fi diroonii Iraan addaan kutuu keessatti gargaaraniiru, sirna ittisa lafaa fi galaana irratti hundaa’e fayyadamuun akka ta’e qondaaltonni himaniiru.
Iraan gara mariitti deebitee jiraachuu fi dhiisuun ishee mirkanaa’ee hin jiru. Tehran haleellaa Israa’el jala osoo jirtuu marii irratti akka hin bobbaane cimsitee dubbatteetti.
Haleellaan kun itti fufuun Iraan Waajjira Dhaabbata Basaasaa Israa’el Moosaad rukuchuu yoo beeksistu Israa’el Iraan keessatti Kaaba magaalaatti dabalatee bakkeewwan garaagaraa rukuchuu Al Arabiyaan gabaaseera.
