ONM-ABO Waxabajjii 11, 2024
Humni Deeggarsa Saffisaa (RSF) Gara waraanaa Sudaan keessa jiru hospitaala naannoo Daarfuur keessatti hojiirra jiru isa dhumaa irratti haleellaa raawwachuu isaanii gareen gargaarsa idil-addunyaa beeksise.
Doctors Without Borders ykn Dookterootni tajaajila daangaa malee kennan, kan maqaa jalqabaa Faransaayiin MSF jedhamuun beekamu, Dilbata galgala akka gabaasetti, RSF guyyaa duraa magaalaa guddoo bulchiinsa Kaaba Darfur, El-Fasher, jedhamtu keessatti Hospitaala Kibbaa haleelee ture.
Gareen hidhate kun yeroo bakka sana saamu hojjettoota yaalaa fi dhukkubsattoota irratti dhukaasa banuun dhaabbatichi akka cufamu dirqisiiseera.
”RSF hospitaala keessatti dhukaasa banuun isaa waan nama aarsudha. Kun taatee adda baafamee mul’atu miti, sababiin isaas hojjettoonni fi dhukkubsattoonni torban hedduudhaaf haleellaa dhaabbaticha irratti gama hundaan raawwatamu dandamataniiru, garuu hospitaala keessaa dhukaasatti banuun sarara qaxxaamuruudha,” jedhan itti gaafatamaan hojii hatattamaa MSF Misheel Lacharite.
Waraanni Sudaan keessatti walakkeessa baatii Ebla bara 2023tti Humnoota Waraanaa Sudaan (SAF) kan Jeneraal Abdul Fattaa Al Buranii fi RSF kan Jeneraal Mahaammad Hamdan Daagaloo gidduutti dhohee, rakkoo buqqa’iinsa addunyaa irratti isa guddaa uumuun yoo xiqqaate namoonni 150,000 ajjeesuu isaa tilmaamni Mootummoota Gamtoomanii ni mul’isa.
El-Fasher bakka cimaa SAF Darfur keessatti argamu isa dhumaa fi naannoo qarqara beela irra jiruuf wiirtuu gargaarsa namoomaa ijoodha. Buqqaatonni kuma dhibbaan lakkaa’aman achitti gaaddisa godhachaa jiru, lola naannoo magaalattii keessatti deemaa jiru – Ebla 2023 irraa eegalee haala hin beekamneen raawwatamaa jiruun gara lola to’annoo hunda galeessa ta’etti jijjiirama sodaa jedhu gidduutti, dhiyeessii bu’uuraa malee jiraachuuf dirqamaniiru.
Yeroo haleellaan hospitaala magaalattii irratti raawwatame dhukkubsattoonni 10 fi gareen yaalaa hir’uun hojii irra kan turan yoo ta’u, Ministeerri Fayyaa Sudaan adeemsa keessaa baasuu eegaluu isaa MSF beeksiseera.
Akka ragaan Mootummoota Gamtoomanii jedhutti, waraanni Sudaan keessatti geggeeffamaa ture, ji’oota 14 dura erga diinummaan deebi’ee ka’ee as, magaalaa Daarfuur Lixaa tokko keessatti hanga 15,000 dabalatee namoota kuma kudhaniin lakkaa’aman galaafateera. Namoonni gara miliyoona sagaliitti siqan qe’ee isaanii irraa buqqa’uuf dirqisiifamaniiru.
Gamoonni lachuu yakka waraanaatiin kan himataman yoo ta’u, kunis itti yaadanii namoota nagaa irratti xiyyeeffachuu, loogii tokko malee naannoo mana jireenyaa irratti dhukaasa banuu fi gargaarsa namoomaa ugguruu dabalata.
Miidhaan saalaa bal’inaan raawwatamus kan gabaafame yoo ta’u, kunis yakka dhala namaa irratti raawwatamuudha jedha UN jechuun Aljazeeraan gabaaseera.
