ONM-ABO Amajjii 23, 2024 Aangaawoonni Veenzuweelaa namoota nagaa fi loltoota 32 qorannoo ji’ootaaf “shira” Ameerikaan deggaramuun pirezidaanti Niikoolaas Maaduroo ajjeesuu keessatti qooda fudhatan jedhame to’annaa jala oolchuu isaanii waajjirri abbaa alangaa Wiixata kaleessaa beeksiseera.
Shakkamtoonni hundi ”waa’ee karoora kanaa himanii odeeffannoo ifa godhaniiru,” jechuun Abbaan Alangaa Waliigalaa Tarek Wiliyaam Saab Karaakaasitti ibsa gaazexeessitootaaf kennaniin himaniiru.
Yakka gantummaatiin himatamuun ”yakkamaa” ta’uu dubbataniiru.
Amanamaan Maaduuroo Saab akka jedhanitti, shira Ministira Ittisaa Vilaadimiir Paadriinoo irrattis xiyyeeffate jedhame kanaaf falmitoota mirgaa, gaazexeessitootaa fi loltoota baqataa jiran dabalatee namoota biroo 11 irratti ajajni hidhaa bahee jira.
Paadriinoo ibsa gaazexeessitootaaf kennaniin akka jedhanitti, hojiin bara darbe bal’ina shira jedhame kanaa saaxiluu jalqabe, ”haasawa” Maaduroo fi Ameerikaa gidduutti taasifamee fi hidhamtoota jijjiirrachuu fide waliin waan walsimuuf dhoksaadhaan eegame.
Shira kanaaf Maaduroon mormitoota dhaabbata basaasaa biyyoolessaa Ameerikaa CIA fi warreen qoricha sammuu nama hadoochuu daddabarsan ta’uu himatu.
Qondaaltonni viidiyoo hoggantuun mormituu Maariyaa Koorinaa Machaadoo shira kana keessatti hirmaachisu jedhame kan gadhiisan yoo ta’u, Saab maqaa osoo hin dha’iin ”hidhaan dabalataa akka hordofu” dhaadateera.
Maaduroon bara 2018 marsaa lammaffaaf walitti aansuun kan filataman yoo ta’u, biyyoota kudhanootaan beekamtii kan hin arganne yoo ta’u, qoqqobbii guddaan isaan mudateera.
Mootummaan isaanii bara 2024 filannoo bilisaa fi haqa qabeessa taajjabdoonni argamanii akka gaggeessuuf erga walii galee kunneenis salphataniiru.
Machaadoon garuu Onkoloolessa darbe sagalee jalqabaatiin deeggarsa guddaa argatus aangoo mootummaa akka hin qabaanne dhorkamaniiru.
Gabaasa bara darbe baaseen, Koreen Mirgoota Namoomaa Mootummoota Gamtoomanii, Veenzuweelaa keessatti ”ari’atama mormitoota irratti raawwatamu” akkasumas ”sodaachisuu, ari’atamaa, fedhii dirqiin hidhamuu fi hidhaa gaazexeessitoota, falmitoota mirga namoomaa fi qabsaa’ota siyaasaa irratti yaaddoo qabaachuu ibseera.
Maaduroon garuu marsaa biraaf filatamuu barbaaduu fi dhiisuu isaa hanga ammaa hin mirkaneessine jechuun gabaasa AFP irraa argate France 24 gabaaseera.
